2. Lefkoşa Bienali – 7 Kasım / 6 Aralık 2025
Yönetmen, yazar Derviş Zaim, sinema ve edebiyat alanındaki üretimlerine paralel olarak çağdaş sanat girişimlerinde yeni bir sayfa açıyor. Zaim, 2024 yılında “Berzah” adlı ilk enstalasyon-performansıyla dikkat çekmişti. Şimdi ise, Arkhe tarafından düzenlenen 2. Lefkoşa Bienali kapsamında “Ayna” adlı çağdaş sanat enstalasyonuyla izleyiciyi yüzleşmeye, bağışlamaya ve merhamete davet ediyor. Etkinlik 7 Kasım–6 Aralık 2025 tarihleri arasında Lefkoşa’da gerçekleşecek.

Metinlerarasılık Üzerine Bir Sanatsal Arayış
“Ayna”, Derviş Zaim’in sanatında sıkça rastlanan metinlerarasılık izleğini çağdaş sanat alanına taşıyor. Sanatçının ikinci belgeseli “Tavuri”den esinlenen bu enstalasyon, sinema, mitoloji ve çağdaş sanatlar arasında kurulan yeni bir diyalog niteliğinde. Mekânda, Tavuri belgeseli için (Mustafa Serttaş) ile yapılan çocukluk, askerlik, ganimet, dolandırıcılık, adalet, evlilik konulu röportaj videoları yer alıyor. Videoların karşısına ve arkasına konumlandırılan aynalarda Batı mitolojisinin hırsızlıkla ilişkilendirilen figürü Hermes izleyiciyle buluşuyor.

 Derviş Zaim’in tanımıyla:
“Ayna, izleyiciyi hem kendisiyle, hem dolandırıcı Tavuri’yle, hem de mitolojik Hermes figürüyle karşı karşıya bırakan bir deneyimdir.” Ziyaretçiler, aynalara baktıklarında hem kendi yansımalarını hem Tavuri’yi hem de Hermes’le ilintili bir örüntüyü aynı görebiliyor. Bu düzen sanatçının “merhamet, bağışlanma ve yüzleşme” temalarına yaptığı metaforik bir çağrı niteliğinde.

Tavuri Belgeselinden İlhamla
Derviş Zaim’in 2023 yılında dünya prömiyerini belgesel alanının önemli festivallerinden True False Festivali’nde yapan “Tavuri” adlı yapıtı, Kıbrıs’ın efsanevi dolandırıcısı Mustafa Serttaş (Tavuri)’nin yaşam öyküsünü konu alıyor. Hayatı boyunca şiddete başvurmadan işlediği suçlarla “efsane”ye dönüşen Serttaş, iki kez hükümlü olduğu Lefkoşa Cezaevi’ni dolandırmasıyla dikkat çekmişti. Belgesel, suç, özgürlük, kötülük ve toplum ilişkisini sorgularken, Zaim’in çocukluk döneminde tanıdığı Tavuri karakteriyle kurduğu kişisel bağı da içselleştiriyor. “Ayna” enstalasyonu, Tavuri belgeselinin çağdaş sanat alanındaki düşünsel devamı olarak kabul ediliyor.

Berzah’tan Ayna’ya: Süreklilik Arayışı
Zaim’in çağdaş sanat yolculuğu 2024’te Eklektik Manifest kapsamında sergilenen “Berzah” adlı enstalasyon-performansla başlamıştı. “Berzah”, yönetmenin Rüya filmi ve Rüyet romanı arasındaki bağı çağdaş sanat diliyle tamamlayan ilk çalışmasıydı.
“Ayna” ise bu çok-disiplinli üretimin ikinci halkasını oluşturuyor. Yönetmen, “Berzah” ile “Ayna”yı kişisel ve sanatsal tarihinin yeni durakları olarak tanımlıyor:
“Kıbrıs, benim hem kişisel geçmişimin hem de sanatsal üretimimin köklerinin bulunduğu yer. Bu topraklarda, sinemadan, edebiyattan hareket ederek çağdaş sanata uzanan bir ağ kurmak benim için büyük bir mutluluk.”

Derviş Zaim Hakkında
1964 yılında Limasol’da doğan Derviş Zaim, Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü’nü bitirdikten sonra Warwick Üniversitesi’nde Kültürel Çalışmalar alanında yüksek lisans yaptı. Maltepe Üniversitesi’nde Sanatta Yeterlik programını bitirdi. 1996’da çektiği Tabutta Rövaşata ile Türk sinemasında çığır açtı. Filler ve Çimen, Cenneti Beklerken, Nokta, Gölgeler ve Suretler, Rüya ve Flaşbellek gibi filmleriyle birçok ulusal ve uluslararası ödül kazandı. Ares Harikalar Diyarında ve Rüyet adlı romanlarıyla edebiyatta da güçlü bir kimlik kazandı.
Zaim, bugün hem sinema, hem edebiyat, hem de çağdaş sanat alanında üretmeye devam ediyor ve disiplinlerarası bir sanat dili kurmaya çalışıyor.

Etkinlik: 2. Lefkoşa Bienali – “Ayna” Enstalasyonu
Tarih: 7 Kasım – 6 Aralık 2025
Yer: Arkhe / Lefkoşa
Daha fazla bilgi: www.derviszaim.com